Najstarsze browary na świecie

19 — 07 — 2019
Piwo na świecie

Piwo to napój, który towarzyszy ludzkości od najdawniejszych czasów. Na przestrzeni lat tradycja piwowarska ewoluowała, zmieniały się sposoby jego warzenia, a także znaczenie w życiu społecznym. Obecnie piwo to jeden z najpopularniejszych napojów na świecie i nikogo nie powinien zdziwić fakt, że to także jeden z najbardziej lubianych napojów alkoholowych wśród Polaków. Jak kształtowała się tradycja piwowarska i gdzie znajdują się najstarsze browary na świecie?

Korzenie piwowarskich tradycji

Piwni eksperci utrzymują, że piwo towarzyszyło ludzkości już 5000 lat przed naszą erą, jednak nie ma na to wiarygodnych i jednoznacznych dowodów. Pierwsze dokumenty świadczące o produkcji piwa pochodzą z IV wieku przed naszą erą – w paryskim Luwrze znajdują się gliniane tabliczki Sumerów, na których najprawdopodobniej uwieczniono pierwszych piwowarów, a dokładniej postaci, które przyrządzały piwo z orkiszu. Tabliczki te to najstarszy uznany za prawdziwy dowód na warzenie piwa w starożytności. I niejedyny – istnieje więcej dokumentów potwierdzających rozwój tradycji piwowarskiej wśród Sumerów. Oprócz orkiszu wykorzystywali oni jęczmień i pszenicę – wiemy to z sumeryjskiego poematu do bogini piwa. Przyjmując, że to właśnie Sumerowie jako pierwsi warzyli piwo, można wysnuć wniosek, że jest to napój wywodzący się z Azji – tereny zajmowane przez ten lud to terytorium obecnego Iraku.

 

Babilończycy, będący następcami Sumerów, także mieli swój wkład w rozwój piwowarstwa. To oni jako pierwsi zaczęli używać chmielu do produkcji piwa. To także za ich czasów piwo zaczęto produkować w różnych wariantach: jasnym, ciemnym, czerwonym. Pojawiło się nawet piwo dosładzane syropem z daktyli. Kodeks Hammurabiego, uznawany za najważniejszy dokument tamtych czasów, zawierał wzmianki o produkcji i sprzedaży piwa. Ślady tradycji piwowarskiej znaleziono ponadto w Egipcie, a dokładnie w Hierakonpolis. Specjalistyczne badania wykazały, że w tamtejszym browarze możliwe było jednorazowe wyprodukowanie ok. 400 litrów piwa. Browar z Hierakonpolis został odkryty i zrekonstruowany w technologii 3D przez polskich naukowców.

 

Rozkwit tradycji piwowarskiej przypada na okres średniowiecza. Przez długi czas, bo do ok. XI-XII wieku warzeniem piwa zajmowały się klasztory. Wyprodukowane piwo służyło użytkowi własnemu mnichów, niekiedy wykorzystywano je także jako środek płatniczy. Jak przekonują historycy, niemal każdy klasztor posiadał swój browar. Wkrótce piwo zaczęło być warzone i przeznaczane na sprzedaż.

 

Historia browaru w Polsce sięga czasów Piastów – wzmiankę o piwie można znaleźć nawet w „Kronice polskiej” Galla Anonima. W dokumencie tym znajdziemy podania, według których warzeniem piwa zajmował się sam Piast. Okazuje się także, że ogromnym piwoszem był Bolesław Chrobry. W średniowieczu w większości dużych polskich miast działało po kilkadziesiąt browarów. Piwo wytwarzano wówczas głównie z prosa – chmiel wykorzystywano do warzenia piwa wyższej jakości.

browarnik

Najstarsze browary na świecie

Na piwnym rynku całego świata znajdują się dziesiątki browarów z tradycją. To, jak przez lata zmieniały profil swojej działalności, by dotrwać do dziś, jest niesamowicie inspirujące. Jeszcze ciekawsze jest, jak wyglądały początki takich przedsiębiorstw. Mówiąc o najstarszych na świecie browarach, warto wymienić takie jak:

• Bawarski Państwowy Browar Weihenstephan,

• Browar Weltenburg Abbey,

• Browar Bolten,

• Furstenberg,

• Augustiner-Brau.

 

Jak nietrudno się domyślić, za europejską kolebkę tradycji browarniczej uznaje się Niemcy – to właśnie z tego kraju pochodzą wymienione powyżej najstarsze browary na świecie. Bawarski Państwowy Browar Weihenstephan nieprzypadkowo zajmuje pierwsze miejsce na liście. Dokumenty potwierdzające nadanie przywilejów pochodzą z 1040 roku. Co ciekawe, browar nigdy nie został zamknięty, a produkcja – przerwana. Oznacza to, że browar Weihenstephan pracuje bez przerwy od niemal 1000 lat, a więc 10 wieków. Jak przystało na browar powstały w średniowieczu, został on zapoczątkowany przez mnichów z klasztoru o tej samej nazwie. Browar jest uznawany za bardzo cenny obiekt dziedzictwa nie tylko narodowego, ale kulturowego i historycznego. Na uwagę zasługuje fakt, że receptury piw warzonych w Weihenstephan – pomimo upływu czasu – pozostały niezmienione, a produktem kultowym są aromatyczne piwa pszeniczne. Obecnie pieczę nad przedsiębiorstwem sprawuje niemiecki rząd.

 

Browar Weltenburg Abbey Brewery to praktycznie równolatek browaru Weihenstephan – dokumenty potwierdzające rozpoczęcie warzenia piwa w klasztorze Weltenburg pochodzą z roku 1050, chociaż przyjmuje się, że zajmowano się tym już 15 lat wcześniej. Weltenburg koło Kelheim, bo tam znajduje się wspomniany klasztor, leży w Bawarii, nad Dunajcem. Jednym z flagowych produktów opactwa jest ciemny Kloster Barock Dunkel.

 

Browar Bolten to browar prywatny znajdujący się w Korschenbroich w Nadrenii-Północnej Westfalii. Został założony w roku 1266, a więc 200 lat później niż najstarsze browary. Był jednak swego rodzaju innowacją – zaczął bowiem produkować piwo typu alt, tj. piwo tzw. górnej fermentacji, które przybiera barwę od jasnego brązu do ciemnej miedzi. Przedsiębiorstwo to nadal funkcjonuje i produkuje ponad 50 tysięcy hektolitrów piwa rocznie.

 

Kolejny browar to Furstenberg założony w roku 1283 w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Przez około 500 lat był to ośrodek lokalny, a w XVIII wieku jego władze zadecydowały o przekształceniu go w duży, znany w całym kraju browar. Produktami proponowanymi przez browar Furstenberg są m.in. piwa typu pilsner, export, pszeniczne, a także sezonowe. Obecnie największą popularnością cieszy się w południowych Niemczech.

 

Augustiner-Brau to browar historyczny wywodzący się z Monachium. Jego warzenie rozpoczęto w klasztorze Augustynów co najmniej w 1328 roku – to właśnie taka data widnieje na dokumentach zezwalających mnichom na oficjalne rozpoczęcie produkcji. Zakon nie przetrwał próby czasu i w 1803 roku został zamknięty przez Napoleona, jednak browar wciąż istnieje – kilka lat po tym zdarzeniu przeniesiono go do nowej siedziby, gdzie znajduje się do dzisiaj. To jedno z najbardziej znanych niemieckich piw, o czym świadczy fakt, że Augustiner jako jeden z 6 browarów ma prawo brać udział w festiwalu Oktoberfest.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

Ile piwa pije się w Polsce, a ile na świecie?
Idealny wieczór piwosza – czego potrzebujesz?
Najmniejsze browary na świecie
Najmocniejsze piwa na świecie

Najstarsze browary w Polsce

Historia piwowarstwa w Polsce rozpoczęła się w czasach piastowskich i nieprzerwanie trwa do dzisiaj. Polskie browary eksportują swoje produkty poza granice kraju i mają swoich zwolenników w różnych miejscach na świecie. Wśród najstarszych z nich wspomnieć należy:

• Browar Zamkowy,

• Browar Książęcy,

• Browar Bosman,

• Browar Okocim,

• Browar Bracki,

• Browar Żywiec.

 

Browar Zamkowy to najstarszy spośród czynnych polskich browarów. Został założony w Raciborzu w województwie śląskim. Choć pierwsze wzmianki o piwowarstwie na tych terenach pochodzą już z wieku XIII, to uznaje się, że powstanie Browaru Zamkowego miało miejsce w roku 1567. Od tamtej pory nieustannie dba się o jakość warzonego w nim piwa. Władze podkreślają, że do produkcji piwa wykorzystywany jest tylko polski chmiel i poddawane jest ono fermentacji przy otwartych kadziach. W ofercie browaru znajdują się różne rodzaje piwa: pils, lager, ciemny bock, smakowe i inne. Najpopularniejsze produkty to piwo Raciborskie i Twierdzowe.

deska trzech piw

Browar Książęcy został założony w Tychach w połowie XVII wieku na terenie obszaru dworskiego. Oficjalne powstanie datuje się na rok 1692, ponieważ z tego roku pochodzi spis majątku przedsiębiorstwa, jednak przypuszczać można, że piwo warzono na tych terenach co najmniej kilkanaście lat wcześniej. Przez cały okres swojego istnienia browar był wielokrotnie modernizowany i rozbudowany, dzięki czemu dzisiaj może poszczycić się tytułem największego polskiego browaru. Piwa, które są w nim warzone to m.in. Wojak, Żubr i Tyskie, uważane za jedno z najbardziej popularnych piw w Polsce.

 

Browar Bosman otwarto w roku 1848 w Szczecinie. Za jego założyciela uznaje się kupca Juliusza Wiedmanna, który zwrócił się do lokalnych władz o pozwolenie na wybudowanie browaru, po czym wcielił swój plan w życie. Pierwszym piwem warzonym w szczecińskim browarze był Volt Original. Obecnie są to piwa Bosman, VIP, Książ i inne.

 

Browar Okocim jest kolejnym polskim browarem z długą tradycją piwowarską. Został założony w roku 1845 w Brzesku. Dynamiczny rozwój browaru zaraz po jego założeniu pozwolił mu na początku XX wieku znaleźć się w czołówce największych zakładów piwowarskich w Austro-Węgrzech i największym w Polsce. Po drugiej wojnie światowej zaszło wiele zmian w strukturze organizacyjnej browaru, a wraz z nadejściem XXI wieku został on włączony do grupy Carlsberg. Najważniejsze piwa warzone w Okocimiu to Jasne Okocimskie, Mistrzowski Porter i Klasyczna Pszenica.

 

Browar Zamkowy Cieszyn, dawniej Browar Bracki, z siedzibą w Cieszynie, założono w 1846. Przyjmuje się, że na tych terenach piwo warzono nawet od XV wieku, a więc sama tradycja piwowarska jest o wiele starsza niż oficjalnie założone przedsiębiorstwo. Do założenia browaru przyczynił się Albrecht Fryderyk Habsburg. Pomimo upływu lat technologia warzenia piwa w Cieszynie nie uległa zmianom – piwo nadal warzy się w komorach znajdujących się w Górze Zamkowej, a fermentacja odbywa się przyw otwartych kadziach. Produkowane tam piwa to m.in. Brackie i Leżajsk.

 

Browaru Żywiec nikomu nie trzeba przedstawiać – jego inicjatorem był, podobnie jak w przypadku Browaru Zamkowego Cieszyn, książę cieszyński Albrecht Fryderyk Habsburg. Kilka lat po powstaniu Żywiec stał się największym browarem w Galicji. Choć w jego historii zachodziły niekiedy drastyczne zmiany, jak np. przejęcie władzy nad nim przez Armię Czerwoną, browar w Żywcu wciąż się rozwijał i obecnie jest jednym z największych w Polsce. Produkowane w nim piwa to m.in. Desperados, Warka, Heineken (koncern Heineken jest jednym z głównych udziałowców), Tatra i oczywiście Żywiec.

nalewanie piwa
CZY JESTEŚ OSOBĄ PEŁNOLETNIĄ?